Skolioza. Poznaj objawy, przyczyny oraz leczenie.

Skolioza. Czym właściwie jest? 

Skolioza inaczej trójpłaszczyznowe wygięcie kręgosłupa. Często błędnie interpretowane jako boczne skrzywienie kręgosłupa. Poniekąd można się z tym zgodzić ale…No właśnie o czym musisz wiedzieć?

Należy pamiętać że ze skoliozą mamy do czynienia w sytuacji gdzie skrzywienie kręgosłupa wynosi ponad 10 stopni. Zmiany skoliotyczne widoczne są w płaszczyźnie czołowej (patrząć na plecy oraz klatkę piersiową). „Wygięcie” w płaszyźnie czołowej nie jest jedyną zmianą w kręgosłupie. W przypadku zmian skoliotycznych dochodzi też do pochylenia oraz rotacji kręgów. Widoczna może być również deformacja klatki piersiowej oraz narządów wewnętrznych. Skoliozę diagnozujemy m.in. za pomocą badania RTG w pozycji stojącej. 

Reasumując dochodzi do skrzywienia kręgosłupa w trzech płaszczyznach: czołowej, strzałkowej oraz poprzecznej. W przypadku wad postawy takich jak objaw skrzyżowania górnego bądz dolnego mamy do czynienia z odstępstwami od normy w płaszczyźnie strzałkowej. Jak widać w przypadku zmian skoliotycznych temat jest o wiele bardziej złożony niż mogłoby się wydawać. Zarówno w przypadku „prostych” wad postawy jak i zmian skoliotycznych widzimy że każdy przypadek jest inny. Indywidualne podejście fizjoterapeutyczno – treningowe jest zatem kwestią kluczową. 

Czy skolioza ma swój podział i stopnie zaawansowania? 

Oczywiście że tak. Skoliozy dzielimy wg. lokalizacji, ilości łuków, wielkości skrzywienia, wieku czy etiologii. 

Skoliozy wg. lokalizacji: szyjne, piersiowe oraz lędzwiowe 

Przykładowy podział w zależności od ilości łuków (skrzywień) wygląda następująco: Jednołukowe, dwułukowe oraz wielołukowe (maksymalnie czterołukowe skoliozy). 

W zależności od stopnia/wielkości skrzywienia: wg. Skali Cobba: 1 stopień – do 30°, 2 stopień – od 30 do 60°, 3 stopień – od 60 do 90°, 4 stopień – powyżej 90°. 

W zależności od wieku: typ niemowlęcy, typ dziecięcy oraz typ młodzieńczy. Niewyprowadzone zmiany skoliotyczne daja objawy także w życiu dorosłym. 

W zależności od etiologii: skoliozy wrodzone, skoliozy nabyte np.: w wyniku choroby, skoliozy idiopatyczne (są to skoliozy samoistne nieznanego pochodzenia). 

Jakie są skutki skoliozy? 

Tak jak wczesniej wspomniałem skoliozy nie dotyczą tylko zmian kręgosłupa. Niestety negatywnych skutków zmian skoliotycznych jest o wiele więcej. Załóżmy że dochodzi do skoliozy jednołukowej odcinka Th (piersiowego). Taka zmiana (oczywiście w zależności od kąta skrzywienia) będzie miała bezpośredni wpływ na kształt oraz ułożenie narządów wewnętrznych a także na cały cykl oddychania czy ułożenia obręczy ramiennych. 

Zmiany w odcinku lędzwiowym będa miały natomiast bezpośredni wpływ na kondycję k. dolnych. W takiej sytuacji skrócenie jednej k. Dolnej wydaje sie być normą. Oczywiście w takim przypadku należy wykluczyć problemy stawów krzyżowo-biodrowych czy po prostu różnice w długości nóg od urodzenia. Wracając do skolioz dotykających odcinka lędzwiowego zaobserwujemy też rotację miednicy która będzie wpływać negatywnie na napięcie mięśni zlokalizowanych w tym obszarze. 

Skolioza na poziomie odinka szyjnego kręgosłupa będzie wpływać na ułożenie głowy. Oczywiście będzie ona ułożona w sposób niewłaściwy. Ból głowy, dyskomfort to objawy których możemy się spodziewać. Warto pamiętać że tak naprawdę odcinek szyjny kręgosłupa jak i samą obręcz ramienną oraż łopatkę nalezy traktowac jako „jedność”. Reasumując skolioza w odcinku szyjnym ma negatywny wpływ na ułożenie głowy, kondycje obręczy ramiennej czy biomechanikę łopatki. 

Ocena sylwetki w płaszczyźnie czołowej. Na co należy zwrócić uwagę?

Ocena postawy ciała w przypadku skoliozy jest kluczowa. Jeśli chodzi o ocenę postawy należy dokonać jej w płaszczyźnie czołowej patrząc na przód ciała (klatka piersiowa, rzebra) oraz na tył ciała (łopatki, kręgosłup). Warto również wykonać bardzo prosty test „palce – podłoga” (popularny test Adamsa). Przystępując do oceny postawy ciała warto by pacjent/klient był ubrany w bieliznę lub obcisła odzież sportową. 

W trakcie oceny postawy należy zwrócić uwagę na: 

  • Ułożenie głowy oraz gałek ocznych. Głowa ułożona praiwdłowo, zrotowana w prawo lub lewo, zrotowana w prawo lub lewo.
  • Ułożenie obojczyków oraz całej obręczy ramiennej. Ramię wyżej lub niżej w połączeniu z ustawienie głowy. Należy wyciągnąć wnioski czy „ucho idzie do ramienia” czy też „ramię do ucha”. 
  • Ustawienie trójkątów talii. Jest to przesteń pomiędzy dołem łokciowym a boczną ścianą tułowia. Ta przestrzeń informuje nas o tym czy są problemy związane z kręgosłupem czy też z obręczą ramienną ewentualnie k. górną.
  • Ustawienie kolców biodrowych przednich górnych. W tym przypadku wyciągamy wnioski odnośnie ułożenia miednicy. 
  • Łuki żebrowe oraz kształt klatki piersiowej a także wysokość sutków. Zwracamy uwage na to czy występują deformacje czy też nie.
  • W dalszej diagnostyce patrząc od przodu (na klatkę piersiową) warto porównać k. Dolne. Szczególna uwage należy zwrócić na ich długość. 
  • Patrząć od „tyłu” (na plecy): 
  • Zwróc uwagę na ułożenie łopatek.
  • Ułożenie kręgosłupa w połączeniu z testem Adamsa. 
  • Ułożenie kolców biodrowych tylnych górnych.
  • Ocena masy mięśniowej pleców
  • Ocena masy mięśniowej m. Pośladkowych
  • Ocena k. Dolnych 

Obejrzyj film w którym mówię jak powinna wyglądać ocena postawy w pł. czołowej! 

Dodatkowe testy oraz diagnostyka w przypadku zmian skoliotycznych. 

Pierwszy podstawowym badaniem będzie badanie RTG w projekcji A-P (projekcja przednio-tylna) oraz badanie TK (tomografia komputerowa). Na podstawie RTG oraz TK lekarz prowadzący jak i fizjoterapeuta jest w stanie wyciągnąć wiele wniosków odnośnie zmian skoliotycznych. Dodatkowe testy które można wykonać to testy zakresów ruchomości. Należy zbadać ruchomość odcinka szyjnego, piersiowego oraz ledżwiowego. Warto przeprowadzić też proste testy koordynacyjno ruchowe. Kolejnym wartym uwagi narzędiem diagnostycznym w przypadku skolioz jest SKOLIOMETR. Jest to narzędzie diagnostyczne pomagające określić zmiany skoliotyczne. Skoliometr ocenia stopień rotacji kręgosłupa. 

Jakie ćwiczenia w przypadku skoliozy?

Tutaj niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi. To wszystko „zależy” od przypadku. Zarówno ocena jak i terapia powinna być dobierana zawsze w posób indywidualny. Należy pamiętać że największą uwagę nalezy poświęcić dzieciom. Skoliozy w wieku dziecięcym oraz w okresie dorastania potrafią postępować bardzo szybko. W przypadku osób dorosłych nie są one już narazone na dynamiczne zmiany. Oczywiście nie nalezy tego bagatelizować. Warto skoncentrować się na odpowiednich ćwiczeniach. W miarę możliwości jak najszybciej tak by uniknąć gorsetowania czy metody operacyjnej. 

Skontaktuj się ze mną i dowiedz się jak ćwiczenia wykonywać!